Năm 2006, thế giới bóng đá bàng hoàng trước cái chết của Ferenc Puskas. Hungary tuyên bố tổ chức quốc tang, trong khi quan tài của Puskas được đưa từ SVĐ Ferenc Puskas đến Quảng trường của những anh hùng bằng những nghi lễ quân đội. Vào giỗ đầu của Puskas, con đường Ferenc Puskas được khánh thành tại thủ đô Budapest.

Một câu nói ca ngợi khả năng dứt điểm của Puskas: "Nếu Puskas sút một cú, lập tức 2 bàn thắng xuất hiện"

Đội Bóng Vàng là cách cả thế giới gọi ĐT Hungary của World Cup 1954, với người đội trưởng, linh hồn và là cỗ đại bác bách sút bách trúng Ferenc Puskas, chân sút vĩ đại nhất trong thế kỷ 20. Ông được xếp trên cả Gerd Mueller và bỏ xa Pele, Johan Cruyff, Alfredo Di Stefano hoặc Diego Maradona, ở khâu ghi bàn. 

Sinh ngày 2/4/1927, Puskas đã sớm thể hiện tài năng bóng đá khi còn chơi cho đội bóng Kispest - một CLB của thủ đô Budapest. Trong khoảng thời gian thi đấu cho CLB này, ông đã ghi tổng cộng 165 bàn thắng trong tổng số 164 lần được ra sân, đạt hiệu suất trên 1 bàn mỗi trận.

Mặc dù không có được những yếu tố cần thiết mà một tiền đạo điển hình cần có như chiều cao, khả năng tranh bóng trên không nhưng bù lại, Puskas lại sở hữu một chiếc chân trái vô cùng khéo léo, cùng tốc độ của báo Cheetah. Ông đã ghi tổng cộng 84 bàn thắng trong 85 lần khoác áo ĐT Hungary. 

Ông cũng ghi đến 514 bàn trong 529 trận đấu ở các giải VĐQG Hungary, TBN. Nhưng thật ra, thành tích ghi bàn đáng gờm của Puskas, việc được FIFA dùng tên để đặt cho giải thưởng bàn thắng đẹp, hoặc danh hiệu bầu chọn của IFFHS, đều không nói lên hết sự vĩ đại của Puskas, riêng trong khía cạnh ghi bàn. 

Đội Bóng Vàng huyền thoại của thập niên 1950

Đấy là một hiện tượng, đủ kỳ bí để đánh đố các nhà nghiên cứu, thách thức cả các định luật khoa học. Người ta gọi Puskas là “Canoncito” (Tiểu thần công) vì cả thể hình hơi thấp lẫn cú sút mạnh như nã đại bác mỗi khi Puskas tung đòn bằng chân trái. 

Puskas không bao giờ ghi bàn bằng chân phải mà chỉ bằng chân trái, theo một cách khiến người ta bàng hoàng. Một trong những trận đấu nổi tiếng nhất của Puskas là trận Hungary thắng Anh 6-3 vào năm 1953, với 1 bàn thắng lạ lùng. 

Ông nhận đường chuyền của Zoltan Czibor khi đã tiến đến gần sát đường biên ngang. Hậu vệ nổi tiếng Billy Wright lao đến truy cản và đã bịt được hướng di chuyển duy nhất của Puskas nếu ông muốn tiếp tục đi bóng. Tóm lại, Puskas không còn giải pháp hợp lý nào. 

Trong một tích tắc, Puskas bỗng dưng dừng lại bất động. Đợi Wright đưa chân vào tranh bóng, Puskas mới bình thản dùng chân trái kéo lùi quả bóng về phía sau cả chân trụ của mình, hơi cử động cổ chân trong lúc chỉnh thước ngắm, và phát cước.

Pha nã đại bác của Puskas trước sự ngăn cản bất lực của Werner Liebrich bên phía ĐT Tây Đức tại World Cup 1954

Quả bóng bất ngờ phóng đi như kẻ chỉ vào góc gần khung thành, trong sự ngỡ ngàng của tất cả những ai tận mắt chứng kiến. Sau này, Wright kể lại: “Trong 10 lần tranh bóng như thế, có đến 9 lần tôi phải thành công. Puskas hay hơn, nên tôi thất bại, đấy cũng là lẽ thường tình. Nhưng vì sao Puskas sút được quả ấy thì tôi nghĩ mãi không ra”.

Tuyệt chiêu của Puskas là ông gần như không phải co chân, lấy đà, trước khi sút bóng, giống như một VĐV điền kinh không cần chạy đà nhưng vẫn bật nhảy cao hơn hoặc xa hơn đối thủ. Đấy chỉ là một trong rất nhiều chỗ nghe có vẻ phản khoa học, nhưng đã đi liền với tên tuổi của huyền thoại Puskas. 

Năm 1961, Puskas khoác áo Real Madrid, gặp Atletico Madrid, và ghi một bàn thắng cũng rất kỳ lạ, bằng cách sút phạt. Đối phương đã lập xong hàng rào, nhưng chẳng thấy Puskas chạy đà. Hóa ra, ông muốn gây bất ngờ nên không lấy đà. 

Từ vị trí đang đứng, Puskas tung chân sút luôn quả bóng vào góc cao bên trái khung thành, đường bóng căng như kẻ chỉ. Trọng tài không công nhận bàn thắng: “Xin lỗi, nhưng anh phải sút lại vì tôi chưa thổi còi”. Thế là Puskas sút lại.

Tư thế nã đại bác kinh điển của Puskas đã trở thành biểu tượng nhận diện cho danh thủ này

Đợi trọng tài nổi còi một cách rõ ràng, Puskas mới nã đạn lần nữa, cũng từ vị trí cũ, tư thế cũ, kiểu sút như cũ, bóng lại bay thẳng vào góc cũ, và thủ môn Atletico vẫn… đứng yên như cũ!  Ai cũng cho rằng Puskas chỉ gặp may trong cú sút đầu tiên, và không ai ngờ được là ông có thể sút lại lần nữa, y như vậy! 

Cùng tài năng ghi bàn của thủ lĩnh Puskas, ĐT Hungary đã mang về chiếc huy chương vàng Olympic 1952. Sau đó, dưới sự dẫn dắt của HLV Gusztav Sebes, ĐT Hungary đến Thụy Sỹ dự VCK World Cup 1954 với thành tích bất bại trong suốt 4 năm (42 trận, 35 thắng, 7 hòa), từ đó tạo nên danh xưng Đội Bóng Vàng huyền thoại.

Sức mạnh hủy diệt của Hungary đã khiến cả thế giới coi họ chính là ứng cử viên nặng ký nhất của chức vô địch thế giới. Với siêu đại bác Puskas trong đội hình, Hungary đã đánh bại Hàn Quốc ngay trong trận đấu đầu tiên với tỷ số 9-0. Puskas là người mở tỉ số và ấn định tỉ số trong trận đấu đó. 

Tuy nhiên, cơn địa chấn gây ngạc nhiên và sửng sốt cho NHM toàn cầu chỉ thực sự đến từ màn hủy diệt ĐT Tây Đức, một trong những ứng cử viên cho chức vô địch năm đó, với tỷ số 8-3 ở trận thứ hai. Bất lực trước sức mạnh của Puskas, các đối thủ đã cắt cử 2-3 hậu vệ theo sát ông như hình với bóng.

Đến năm 2003, kỷ lục ghi bàn cho ĐTQG của Puskas trong thập niên 1950 mới bị Ali Daei phá, nhưng cần nhiều hơn 1/3 số trận đấu của tiền bối

Thời điểm ấy, những pha tắc bóng từ phía sau vẫn được coi là đúng luật, thế nên Puskas đã liên tục trở thành chiếc chân giò cho các hậu vệ ở World Cup chặt chém. Kết quả, ông dính chấn thương đầu gối khá nặng và không thể vào sân ở hai trận tứ kết và bán kết (Hungary đánh bại Brazil và Uruguay với cùng tỷ số 4-2).

Trong trận chung kết với Tây Đức - đội bóng đã thất bại thảm hại dưới tay họ ở ngoài vòng bảng, mọi con mắt đổ dồn về Puskas khi ông có tên trong danh sách những cầu thủ đá chính của ĐT Hungary. Trên thực tế, Puskas vẫn chưa thực sự khỏe mạnh sau chấn thương.

Tuy nhiên, với những bước chân tập tễnh trên sân, Puskas vẫn đủ sức chọc thủng lưới ĐT Đức ngay từ phút thứ 6. Tưởng chừng như mọi chuyện đã an bài và Hungary sẽ lên ngôi khi Czibor nâng tỷ số lên 2-0 sau đó 2 phút, nhưng người Đức bấy giờ mới bắt đầu thẻ hiện tinh thần lì lợm nổi tiếng của mình. 

Họ gỡ hòa 2-2 ngay trong hiệp một bằng các bàn thắng của Morlock (10') cùng Rahn (18'). Và khi thời gian chính thức của trận đấu chỉ còn vài phút nữa là kết thúc, lại là Rahn nâng tỷ số lên 3-2 cho Tây Đức. 

Puskas và các đồng đội cay đắng nhìn đối thủ nâng cao cúp vàng, khi mà trọng tài đã từ chối một quả penalty của Hungary và một bàn thắng hợp lệ của Puskas ở phút 90. Thật đáng tiếc, vì đấy là khoảnh khắc bóng đá Hungary chạm gần nhất tới vinh quang World Cup.