HLV Mikel Arteta đã thử mọi cách để đưa Arsenal đến đỉnh cao, từ những phương pháp tâm lý đặc biệt đến đầu tư mạnh mẽ vào đội hình. Nhưng sau nhiều mùa hụt hơi, điều ông cần nhất lúc này là giúp Arsenal chơi tự do và bản lĩnh trong giai đoạn quyết định.

Arteta đã dùng đủ mọi chiêu nhằm nâng cao tinh thần cho Arsenal nhưng vẫn chưa hiệu quả

Arteta luôn là HLV thích tìm kiếm chi tiết khác biệt. Trước trận gặp Man City vừa qua, ông cho đốt lửa tại trung tâm huấn luyện London Colney nhằm tạo cảm giác quyết chiến cho cầu thủ. Khói bốc cao tới mức khu tập của Watford gần đó cũng bị ảnh hưởng. Đây chỉ là ví dụ mới nhất cho chuỗi phương pháp đặc biệt mà Arteta từng áp dụng kể từ lúc dẫn dắt Arsenal cuối năm 2019.

Từ việc trồng cây ô liu 150 năm tuổi trước văn phòng để nhắc về truyền thống CLB, dùng bóng đèn trong buổi nói chuyện để tạo "năng lượng", thuê móc túi chuyên nghiệp thử phản xạ học trò trong bữa tối, cho đến nuôi chú chó tên Win với niềm tin vuốt ve thú cưng giúp giảm căng thẳng, Arteta gần như không bỏ sót bất kỳ cách nào để xây dựng văn hóa chiến thắng.

Nhưng sau tất cả những nỗ lực ấy, danh hiệu lớn vẫn chưa trở lại Emirates. Arsenal mới chỉ đoạt 1 FA Cup ở mùa đầu tiên của Arteta. Từ đó đến nay, họ liên tục tiến bộ song chưa thể bước qua ranh giới cuối cùng. Đó là nghịch lý lớn nhất của triều đại Arteta: một dự án được ca ngợi nhiều, nhưng vẫn thiếu khoảnh khắc quyết định.

Con số thống kê càng cho thấy nỗi đau ấy. Arsenal đã có 539 đêm đứng đầu Premier League dưới thời Arteta mà chưa vô địch. Họ cũng dẫn đầu bảng tổng cộng 959 ngày kể từ lần gần nhất đăng quang năm 2004 dưới thời Arsene Wenger. Trong cùng quãng thời gian đó, Man City đã dẫn đầu 1.201 ngày và giành 8 chức vô địch. Khác biệt nằm ở bản lĩnh kết liễu cuộc đua.

Hình ảnh Arteta quỳ gối cuối trận thua Man City mới đây mang nhiều tính biểu tượng. Arsenal đã chơi không tệ, thậm chí có thời điểm gây sức ép mạnh. Nhưng như nhiều lần trước, họ lại thiếu cú đấm quyết định. Kai Havertz bỏ lỡ cơ hội gỡ hòa cuối trận, còn Arsenal mất luôn ngôi đầu sau 200 ngày nắm giữ.

Arteta luôn biết cách tìm ra những bài tập dị cho Arsenal

Giờ đây, khi mùa giải chỉ còn vài vòng, Arteta cần làm điều quan trọng hơn mọi chiêu thức tâm lý, đó là giúp đội bóng chơi với sự tự do. Arsenal hiện mang dáng vẻ của tập thể quá lo nghĩ về sai lầm. Họ kiểm soát tốt, tổ chức tốt, song đôi khi thiếu sự phóng khoáng để tạo đột biến. Trong cuộc đua nơi hiệu số bàn thắng có thể quyết định tất cả, điều đó rất nguy hiểm.

Mùa 2022/23, khi Arsenal dẫn đầu tới 248 ngày, Martin Odegaard và Gabriel Martinelli cùng ghi 15 bàn tại giải, còn Bukayo Saka có 14 bàn. Bộ ba ấy mang lại sức sống và tính bùng nổ lớn. Mùa này, tổng đóng góp của họ giảm mạnh, một phần vì chấn thương, một phần vì phong độ không ổn định. Nếu Saka tiếp tục bị ảnh hưởng bởi chấn thương gót Achilles, trách nhiệm sẽ dồn lên Odegaard và Martinelli.

Một nhân tố khác cần được trao niềm tin nhiều hơn là Eberechi Eze. Quyết định rút anh ra sân trước Man City sau khi vừa sút dội cột dọc khiến nhiều người khó hiểu. Trong đội hình Arsenal hiện tại, Eze là mẫu cầu thủ hiếm hoi có thể mở khóa trận đấu bằng kỹ thuật cá nhân cùng sự sáng tạo. Khi hệ thống bế tắc, những cá nhân như vậy càng cần thiết.

Arteta cũng vừa đưa ra quyết định táo bạo khi cất Viktor Gyokeres, chân sút số một của đội tại Premier League với 12 bàn, trên ghế dự bị. Dù tiền đạo người Thụy Điển có dấu hiệu tiến bộ, Arsenal thực tế tấn công mượt hơn khi Havertz đá cao nhất. Cầu thủ người Đức liên kết lối chơi tốt hơn, di chuyển rộng và tạo không gian cho tuyến hai.

Tuy nhiên, Havertz lại cho thấy hạn chế cố hữu ở khâu dứt điểm khi bỏ lỡ hai cơ hội ngon ăn trước Man City. Đó là bài toán nan giải của Arteta. Gyokeres mạnh trong vòng cấm nhưng thiếu kết nối. Havertz chơi đồng đội tốt hơn nhưng chưa phải tay săn bàn thực thụ. Việc kết hợp cả hai từng không hiệu quả, nhưng trong hoàn cảnh hiện tại, Arteta có thể phải dũng cảm thử lại.

Havertz đã phung phí không ít cơ hội trước Man City

Áp lực với Arteta còn đến từ chính cá tính của ông. Nhà cầm quân người Tây Ban Nha nổi tiếng cuồng công việc, thường bắt đầu ngày mới từ 5h30 sáng. Song sự căng thẳng ấy đôi khi lộ rõ ngoài đường biên và có thể truyền cảm giác lo âu sang cầu thủ. Trong khi đó, Pep Guardiola, người từng nhiều lần vô địch khi còn là cầu thủ lẫn HLV, có kinh nghiệm vượt qua thời khắc quyết định lớn hơn rất nhiều.

Arteta cũng chưa thực sự chiếm cảm tình rộng rãi khi thường kín tiếng trong họp báo và đôi lúc đưa ra những thông điệp phản tác dụng. Trước trận thua Bournemouth, ông kêu gọi các cổ động viên "mang bữa trưa đến sân" để tiếp lửa, nhưng kết quả lại là thất bại đắt giá. Những chi tiết nhỏ như vậy khiến hình ảnh Arteta trở nên phức tạp hơn.

Dù thế, ban lãnh đạo Arsenal vẫn tin tưởng ông. CLB hiểu đây là công việc đầu tiên của Arteta trên cương vị HLV trưởng và quá trình trưởng thành luôn có va vấp. Ông đã nâng tầm Arsenal rõ rệt, đưa đội từ giai đoạn hỗn loạn trở lại nhóm tranh danh hiệu thực sự. Song niềm tin ấy không thể kéo dài mãi nếu chiếc cúp vẫn lẩn tránh.

Một bộ phận người hâm mộ đã bắt đầu đặt câu hỏi liệu Arteta có đủ khả năng đi nốt bước cuối cùng hay không. Đó là câu hỏi công bằng, bởi bóng đá đỉnh cao luôn được đánh giá bằng danh hiệu.

Arteta đã xây nền móng, tạo bản sắc và nâng chuẩn Arsenal. Giờ là lúc ông phải chứng minh đội bóng này không chỉ biết theo đuổi giấc mơ, mà còn biết cách biến nó thành hiện thực.