World Cup 2026 sẽ là giải đấu của những huyền thoại già nua. Lionel Messi sẽ bước sang tuổi 39 trong thời gian giải đấu diễn ra. Cristiano Ronaldo đã 41 tuổi. Luka Modric hay Manuel Neuer cũng vẫn xuất hiện ở sân khấu lớn nhất bóng đá thế giới. Chưa bao giờ World Cup chứng kiến nhiều cầu thủ ngoài 40 tuổi như lúc này.

Ronaldo chuẩn bị bước vào kỳ World Cup thứ sáu trong sự nghiệp

Một phần nguyên nhân đến từ sự phát triển vượt bậc của khoa học thể thao. Chế độ dinh dưỡng tốt hơn, phương pháp hồi phục hiện đại hơn và sự tiến bộ trong điều trị chấn thương giúp các cầu thủ kéo dài sự nghiệp lâu hơn rất nhiều so với trước đây. Những điều từng đủ sức chấm dứt sự nghiệp cách đây vài thập kỷ giờ hoàn toàn có thể được kiểm soát.

Nhưng trong trường hợp của Ronaldo, câu chuyện lại mang màu sắc khác hẳn. Sự hiện diện của anh tại World Cup lúc này bắt đầu tạo cảm giác giống một gánh nặng hơn là lợi thế với tuyển Bồ Đào Nha. 

Đó là nhận định nghe khá tàn nhẫn khi nói về một trong những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử bóng đá. Ronaldo vẫn ghi bàn đều đặn, vẫn sở hữu khả năng dứt điểm rất đáng nể và vẫn giữ thể trạng phi thường với một cầu thủ 41 tuổi. Song vấn đề nằm ở chỗ anh không còn là Ronaldo của quá khứ nữa.

Thậm chí, anh cũng không còn là phiên bản Ronaldo từng tái sinh sự nghiệp bằng cách chuyển từ cầu thủ chạy cánh bùng nổ thành trung phong săn bàn ở giai đoạn cuối tại Real Madrid và Juventus. Giờ đây, CR7 gần như chỉ hoạt động trong một phạm vi rất nhỏ trên sân. Anh vẫn chơi đầu tốt, vẫn biết cách chọn vị trí trong vòng cấm, nhưng khả năng di chuyển, tăng tốc và gây áp lực lên hàng thủ đối phương đã suy giảm rõ rệt.

Điều đáng nói là tuyển Bồ Đào Nha hiện tại lại sở hữu một trong những thế hệ sáng tạo nhất lịch sử bóng đá nước này. Bruno Fernandes, Bernardo Silva, Rafael Leao, Joao Felix hay Vitinha đều là những cầu thủ phù hợp với thứ bóng đá giàu tốc độ, liên tục hoán đổi vị trí và pressing với cường độ cao.

Dù vậy, sự hiện diện của Ronaldo khiến mọi thứ vô hình trung phải xoay quanh anh. Đó cũng là nghịch lý lớn nhất của tuyển Bồ Đào Nha lúc này: đội bóng càng cố phục vụ Ronaldo, họ càng khó phát huy hết tiềm năng thật sự của thế hệ hiện tại.

Ronaldo vẫn còn sức hút quá lớn với truyền thông lẫn người hâm mộ

World Cup 2022 từng cho thấy điều đó rất rõ. Khi Ronaldo bị loại khỏi đội hình xuất phát trong trận gặp Thụy Sĩ ở vòng 1/8, Bồ Đào Nha bất ngờ chơi một trong những trận hay nhất giải đấu. Goncalo Ramos đá thay Ronaldo và lập hat-trick trong chiến thắng 6-1 đầy bùng nổ.

Tốc độ luân chuyển bóng của Bồ Đào Nha hôm ấy nhanh hơn hẳn. Các cầu thủ tấn công di chuyển tự do hơn và hàng công trở nên biến hóa hơn rất nhiều. Đó là lần hiếm hoi người ta cảm thấy Bồ Đào Nha thực sự giải phóng toàn bộ sức sáng tạo của mình thay vì liên tục tìm cách đưa bóng tới chân Ronaldo.

Nhưng rồi một điều rất đặc biệt xảy ra. Dù Bồ Đào Nha đang chơi thứ bóng đá hấp dẫn nhất của họ mà không có Ronaldo trên sân, khán giả vẫn liên tục gọi tên anh. Tiếng reo hò lớn nhất trận đấu thậm chí xuất hiện khi Ronaldo vào sân từ ghế dự bị rồi ăn mừng một bàn thắng đã việt vị rõ ràng.

Khoảnh khắc ấy phản ánh hoàn hảo bóng đá hiện đại. Ranh giới giữa thể thao và sự tôn thờ cá nhân ngày càng trở nên mờ nhạt. Người ta không chỉ xem bóng đá vì trận đấu nữa, mà còn vì những biểu tượng, những khoảnh khắc lan truyền và những nhân vật lớn hơn chính môn thể thao này. Và không ai đại diện cho thời đại ấy rõ hơn Ronaldo.

FIFA hiểu rất rõ điều đó. Án treo giò của Ronaldo sau chiếc thẻ đỏ trước Ireland cuối cùng được giảm nhẹ, giúp anh chắc chắn góp mặt tại World Cup 2026. Quyết định ấy gây nhiều tranh cãi bởi nó tạo cảm giác bóng đá đang cố giữ những siêu sao lớn nhất trên sân khấu lâu nhất có thể.

Messi vẫn tạo ra ảnh hưởng lớn ở tuyển Argentina nhờ khả năng sáng tạo

Tất nhiên, Ronaldo vẫn đủ giỏi để thi đấu ở cấp độ cao với một cầu thủ ngoài 40 tuổi. Song vấn đề là World Cup không phải nơi dành cho "những phiên bản đáng nể của tuổi già". Đây là giải đấu mà mọi đội tuyển buộc phải đưa ra các quyết định lạnh lùng nhất để tối đa hóa cơ hội chiến thắng. Và ở khía cạnh ấy, Ronaldo ngày càng trở thành bài toán khó cho Bồ Đào Nha.

Điều trớ trêu là Bồ Đào Nha vốn không sản sinh quá nhiều trung phong đẳng cấp thế giới kể từ sau Eusebio. Chính vì vậy, việc tiếp tục sử dụng Ronaldo đôi khi vẫn được xem là giải pháp hợp lý. Song sẽ tới thời điểm mà sự thiếu linh hoạt trong lối chơi của anh trở thành vấn đề lớn hơn khả năng săn bàn.

Một tiền đạo ít danh tiếng hơn nhưng di chuyển liên tục, pressing tốt và tạo khoảng trống cho đồng đội có thể phù hợp với Bồ Đào Nha hơn nhiều lúc này. Đó là sự thật rất khó chấp nhận với nhiều người, bởi Ronaldo không chỉ là một cầu thủ bóng đá. Anh là biểu tượng văn hóa toàn cầu, là cỗ máy truyền thông và là một trong những gương mặt nổi tiếng nhất lịch sử thể thao hiện đại.

Chính vì thế, việc để Ronaldo ngồi dự bị không còn đơn thuần là quyết định chuyên môn. Với bất kỳ HLV nào của Bồ Đào Nha, đó gần như là quyết định mang màu sắc chính trị. 

Trong khi đó, Lionel Messi lại tạo ra cảm giác khác. Dù cũng lớn tuổi, Messi vẫn có thể tồn tại trong hệ thống của Argentina nhờ khả năng sáng tạo thiên bẩm. Julian Alvarez và Rodrigo De Paul có thể chạy thay, còn Messi vẫn đủ sức định đoạt trận đấu bằng một đường chuyền hoặc khoảnh khắc thiên tài.

Ronaldo thì không còn như vậy nữa. Anh vẫn là huyền thoại lớn nhất lịch sử bóng đá Bồ Đào Nha, song huyền thoại ấy giờ cũng đang đứng trước nguy cơ trở thành thứ vô tình kìm hãm thế hệ tài năng nhất mà đất nước này từng sở hữu. Và có lẽ đó mới là nghịch lý đau đớn nhất trong những năm cuối sự nghiệp của Ronaldo.