Cho dù sở hữu lò đào tạo trứ danh La Masia nhưng điều nghịch lý là Barca luôn phải chiêu mộ tiền đạo giỏi từ nơi khác.

Robert Lewandowksi nhiều khả năng sẽ rời Barca vào cuối mùa giải này

Trong trận thắng 3-0 trên sân nhà trước Mallorca vào cuối tuần, 7 trong số 11 cầu thủ đá chính của Barca là những sản phẩm của lò đào tạo La Masia.

Triết lý của Barca luôn là đưa càng nhiều cầu thủ trẻ từ học viện trứ danh của họ lên đội một càng tốt. Trong những năm gần đây, số lượng cầu thủ trẻ được đôn lên đội một đã tăng nhanh rõ rệt.

Trong trận thắng tại La Liga cuối tuần trước, hàng phòng ngự của Barcelona gồm Alejandro Balde, Pau Cubarsi và Eric Garcia, còn tuyến giữa gồm Marc Casado, Dani Olmo (người trưởng thành từ Barca nhưng chuyển đến Dinamo Zagreb năm 16 tuổi rồi tái ký hợp đồng với Barca vào năm 2024) và Fermin Lopez. Ở cánh phải, cầu thủ 18 tuổi Lamine Yamal đã ghi một bàn thắng tuyệt đẹp, qua đó vượt mốc 10.000 phút thi đấu trong màu áo đội một Barcelona. Yamal đã có 136 lần ra sân cho Barca kể từ khi ra mắt ở tuổi 15 vào tháng 4/2023.

Hai tài năng của lò La Masia khác vào sân từ băng ghế dự bị là Marc Bernal và Tommy Marques, cầu thủ có trận ra mắt đội một. Marques, 19 tuổi, là cầu thủ tốt nghiệp học viện thứ tám được đôn lên đội một dưới thời Hansi Flick kể từ khi HLV người Đức được bổ nhiệm vào tháng 5/2024.

Bojan Krkic, người có trận ra mắt Barca ở tuổi 17 vào năm 2007, là tiền đạo gần nhất trưởng thành từ học viện và có được sự ổn định nhất định trong đội một Barca. Krkic đã chơi tổng cộng 163 trận và ghi 41 bàn thắng trong 4 mùa giải, nhưng 2/3 số lần ra sân đó là ở vị trí tiền vệ cánh. Tiền đạo sinh năm 1990 cũng chưa bao giờ chiếm được vị trí quan trọng trong đội hình và cuối cùng bị bán cho Roma vào năm 2011 ở tuổi 20.

Một trường hợp đầy triển vọng khác là Marc Guiu. Khi ra mắt Barcelona từ băng ghế dự bị trong trận đấu với Bilbao vào tháng 10/2023, tiền đạo 17 tuổi chỉ mất 23 giây để ghi bàn thắng đầu tiên. Nhưng đến cuối mùa giải đó, Guiu phải chuyển đến Chelsea để tìm kiếm cơ hội ra sân nhiều hơn.

Trung phong số một của của Barca hiện tại, Robert Lewandowski, sẽ bước sang tuổi 38 vào tháng 8 và nhiều khả năng sẽ chơi mùa giải cuối cùng tại Camp Nou. Một tiền đạo khác là Ferran Torres, 25 tuổi, trưởng thành từ lò đào tạo của Valencia, từng khoác áo Man City trước khi gia nhập Barca ở tuổi 21. Torres có thể đá chơi tiền đạo nhưng vị trí sở trường của cầu thủ người Tây Ban Nha là tiền vệ cánh.

Trước khi Lewandowski tới Camp Nou, những tiền đạo xuất sắc nhất của Barcelona đều không phải sản phẩm cây nhà lá vườn: Luis Suarez, David Villa, Samuel Eto'o, Patrick Kluivert, Ronaldo và Romario.

Tại sao lại như vậy? Có hai yếu tố chính. Trước hết, hãy xem xét "mô hình Barcelona" và những hạn chế của nó.

Ronaldo (Brazil) khoác áo Barca ở mùa giải 1996/97 trước khi rời sang Inter ở tuổi 20

Các huấn luyện viên đội trẻ của Barca dạy các cầu thủ chơi theo một phong cách rất đặc biệt: đòi hỏi kỹ thuật xuất sắc, sự sáng tạo và khả năng nhận thức vị trí. Điều này đúng với cả thủ môn, trung vệ cũng như tiền đạo.

Jean Marie Dongou gia nhập La Masia năm 2008 khi mới 13 tuổi. Cầu thủ người Cameroon hiện mới 30 tuổi nhưng đã giải nghệ gần hai năm. Là một tiền đạo trung tâm, Dongou từng có 3 lần ra sân cho đội một Barcelona vào mùa giải 2013/14 dưới thời Gerard Martino.

“Ở Barca, bạn phải phối hợp thật tốt. Ngay cả thủ môn cũng phải giỏi dùng chân, vậy nên hãy tưởng tượng (những gì được kỳ vọng ở) các tiền đạo”, Dongou chia sẻ trên The Athletic.

“Các buổi tập luôn được tổ chức trong không gian chật hẹp. Chúng tôi được dạy như vậy ngay từ ngày đầu tiên. Tất cả các trận đấu đều được thiết kế cho mục đích đó, và đó là lý do tại sao các cầu thủ ngoại khó thích nghi; đó là một phương pháp độc đáo”.

Tại Barcelona, các trung vệ được chiêu mộ từ các câu lạc bộ khác thường gặp khó khăn trong việc thực hiện những đường chuyền từ hàng phòng ngự theo đúng yêu cầu. Nhiều thủ môn giỏi cũng bị từ chối vì họ không đủ tự tin với bóng trong chân - một yếu tố cơ bản trong lối chơi của Barca.

Nhưng theo Jordi Roura, giám đốc của La Masia từ năm 2014 đến năm 2021, việc quá chú trọng vào những phẩm chất nhất định có thể dẫn đến việc bỏ qua những phẩm chất khác.

Jordi Roura tại học viện của Barca vào tháng 4/2019

“Tôi nhớ rằng mỗi khi một cầu thủ tiềm năng ở vị trí tiền đạo cắm xuất hiện (ở lò La Masia), chuông cảnh báo sẽ lập tức vang lên. Đôi khi, bạn sẽ nhận được những báo cáo nói rằng, “Cậu ấy là một cầu thủ giỏi, nhưng cậu ấy chỉ biết ghi bàn”. Quan điểm kiểu như một cầu thủ chỉ biết ghi bàn thì không đủ phẩm chất, trong khi đó mới là điều quan trọng nhất trong bóng đá”, Roura cho biết.

“Đôi khi, sự ám ảnh về sự xuất sắc, về bản sắc Barcelona, có thể dẫn đến những tình huống sai lầm. Tôi thì cho rằng “Nếu cậu ta chỉ biết ghi bàn, thì hãy xem xét cậu ta, bởi vì bàn thắng là điều quan trọng nhất trên thị trường chuyển nhượng'”.

Có lẽ vì lý do này, một số cầu thủ bắt đầu sự nghiệp tại La Masia với vị trí tiền đạo cắm đã được chuyển sang các vị trí khác. Đó là trường hợp của Olmo, người hiện đang chơi ở vị trí tiền vệ tấn công hoặc thậm chí là tiền vệ cánh.

Ở cấp độ trẻ tại Barca, việc chú trọng vào lối chơi phối hợp và kết nối với đồng đội đồng nghĩa với việc trách nhiệm ghi bàn thường được chia sẻ trong toàn đội - và điều này tạo ra một dàn cầu thủ tấn công đa năng hơn. Nhưng điều đó cũng có thể đồng nghĩa với việc, khi được đôn lên đội một, sẽ thiếu đi một mẫu tiền đạo ghi bàn xuất sắc.

“Tại Barcelona, chúng tôi đang tìm kiếm mẫu tiền đạo có khả năng phối hợp tốt, có thể dâng cao nhận bóng. Đôi khi, mẫu tiền đạo số 9 điển hình của các đội khác ở đây lại trở thành tiền đạo ảo”, Roura nói.

“Điều chúng tôi yêu cầu ở họ, điều thiết yếu và cơ bản, là họ phải là những người ghi bàn — nhưng không được bỏ bê nhiệm vụ khởi xướng lối chơi pressing. Chúng tôi cũng đang tìm kiếm một mẫu cầu thủ có thể duy trì sự liên tục của lối chơi, người sẽ nhận bóng ở khu vực giữa sân, người có khả năng phối hợp với các đồng đội khác, và người chơi tốt khi quay lưng về phía khung thành.”

Dondou, đứng giữa, chơi cho Barca tại cúp nhà Vua năm 2013

Còn một yếu tố khác nữa liên quan ở đây, và đó không chỉ là chuyện riêng tại Barcelona. Khi thi đấu cho đội một, không ai có thời gian để chờ đợi một tiền đạo phát triển kỹ năng của mình. Họ cần phải nắm bắt cơ hội khi nó đến và thể hiện ngay lập tức.

Roura mô tả vai trò của tiền đạo là "vị trí quyết định thành bại". Dongou, người có nhiệm vụ phải chen chân vào đội hình nơi Lionel Messi đã được định hình là tiền đạo ảo số 9, cũng đồng ý với nhận định này.

“Người ta không kiên nhẫn với tiền đạo cho lắm”, Dongou chia sẻ. “Một tiền vệ vào sân có thể hỗ trợ cho đội, có thể chơi nửa tiếng, 40 phút, hoặc chơi từ từ. Còn tiền đạo thì phải thể hiện ngay lập tức. Bạn không có đủ thời gian để chứng tỏ bản thân. Khi gia nhập đội một, bạn được chơi cùng những cầu thủ giỏi nhất thế giới. Nếu bạn được ra sân nhiều, đó là vì thiếu một cầu thủ nào đó. Và trừ khi bạn là người như Lamine Yamal, bạn không thể đột phá xuyên qua hàng thủ được”.

“Đối với tôi, việc tập luyện cùng đội một và ra mắt là một quá trình tự nhiên… nhưng rồi tôi bị mắc kẹt. Khi ra mắt, tôi nghĩ mình đã làm được, đã có tất cả mọi thứ. Nhưng để chơi cho đội một của Barca, bạn phải trụ lại được. Và điều đó thực sự khó khăn với tôi”.

“Có rất nhiều sự cạnh tranh, nhưng không có một tiền đạo cắm thực thụ nào cho đến khi Luis Suarez đến (tháng 7/2014). Messi chơi ở vị trí tiền đạo ảo, đôi khi lại là Alexis (Sanchez). Lúc đó, tôi đã nghĩ có cơ hội cho mình song thực tế tôi không tài nào tận dụng được”.

Sau ba lần vào sân từ băng ghế dự bị, Dongou không còn được ra sân cho đội một nữa. Cuối cùng tiền đạo người Cameroon rời Barca vào năm 2016 để gia nhập Real Zaragoza, và trải qua phần còn lại của sự nghiệp tại một số đội bóng nhì Tây Ban Nha và các CLB ở Phần Lan, Hy Lạp, Nhật Bản.

Dongou nói thêm: “Khi Luis Enrique đến vào năm 2014. Đối với bất kỳ cầu thủ trẻ nào, ông ấy là huấn luyện viên giỏi nhất. Tôi đã không biết cách tận dụng điều đó. Mùa giải bắt đầu, tôi gặp một số vấn đề về thể lực và hai đồng đội đã vượt lên trước tôi (trong thứ tự ưu tiên). Thay vì chiến đấu để trở lại đội một, tôi đã buông xuôi và từ chối tập luyện cùng đội một vì thất vọng khi những người khác đã vượt lên trước mình. Đó là một sai lầm của tuổi trẻ, một sai lầm không thể tha thứ, và tôi đã phải trả giá cho điều đó.”

“Vào thời điểm đó, tôi là ứng cử viên sáng giá nhất, là người có nhiều triển vọng, và tôi phải chứng tỏ bản lĩnh của mình, nhưng rồi chuyện gì đến thì đến. Những người khác đã vượt qua tôi, và tôi không biết phải phản ứng thế nào.”

Ngày 25/11/2012, Barca có 11 cầu thủ của lò La Masia cùng đứng trên sân

Có một trận đấu đặc biệt được ca ngợi khi nói đến sức mạnh của học viện La Masia.

Ngày 25/11/2012, 10 cầu thủ trưởng thành từ lò đào tạo La Masia có mặt trong đội hình xuất phát cho chuyến làm khách tại Levante trong khuôn khổ La Liga. Khi Dani Alves phải rời sân sau 15 phút, anh được thay thế bởi một cầu thủ khác - Martin Montoya – qua đó hội đủ 11 thành viên La Masia trên sân.

Những phát hiện gần đây tại La Masia một lần nữa cho thấy chất lượng đào tạo của học viện hàng đầu này. Từ Pau Cubarsi, Fermin, Gavi và tất nhiên là Lamine Yamal. HLV Hansi Flick cũng đã cho ra mắt Bernal, Marques, Sergi Dominguez, Andres Cuenca, Toni Fernandez, Dani Rodriguez, Jofre Torrents và Dro Fernandez – cầu thủ mới chuyển đến PSG vào tháng trước .

Oscar Gistau, người sẽ tròn 18 tuổi vào tháng tới, hiện là tiền đạo được ca ngợi nhiều nhất tại La Masia. Tuy nhiên, khi nói đến việc tìm người thay thế Lewandowski, Barca sẽ không nghĩ đến Gistau. Thay vào đó, họ sẽ chiêu mộ một tiền đạo đã chứng tỏ được đẳng cấp hàng đầu, một tay săn bàn giàu kinh nghiệm có thể đáp ứng nhu cầu bàn thắng ngay lập tức.

Dù vậy, Dongou vẫn muốn chúng ta nhớ rằng: “Chúng ta không được quên rằng khi đội bóng gặp khó khăn, chính La Masia luôn là nơi cứu vãn tình thế. Đó là nền tảng của Barca”.