World Cup 2026 sẽ không chỉ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển tham dự mà còn đánh dấu bước tiến vượt bậc về công nghệ. FIFA vừa công bố hàng loạt cải tiến mới nhằm hỗ trợ công tác trọng tài, từ xác định bóng ra ngoài sân, bắt việt vị chính xác hơn cho đến sử dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ phân tích chiến thuật.
World Cup 2026 sẽ có rất nhiều thay đổi về công nghệ
Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ giảm thiểu tranh cãi, tăng tính công bằng và mang đến trải nghiệm hiện đại hơn cho người hâm mộ tại ngày hội bóng đá diễn ra ở Mỹ, Mexico và Canada.
Chấm dứt tranh cãi bóng đã ra ngoài sân hay chưa
Một trong những cải tiến đáng chú ý nhất là công nghệ xác định bóng còn trong cuộc hay đã ra ngoài sân. FIFA sẽ sử dụng cảm biến đặt bên trong trái bóng kết hợp với hình ảnh 3D để giúp tổ VAR kiểm tra chính xác mọi tình huống.
Công nghệ này được xem là lời giải cho những tranh cãi từng xuất hiện tại World Cup 2022. Khi đó, Nhật Bản ghi bàn quyết định vào lưới Tây Ban Nha sau pha cứu bóng sát đường biên của Kaoru Mitoma. Nhiều góc quay khiến người xem tin rằng bóng đã đi hết đường biên ngang, nhưng VAR xác nhận bóng vẫn còn trong sân. Quyết định đó giúp Nhật Bản đi tiếp với ngôi đầu bảng, đồng thời khiến Đức bị loại ngay từ vòng bảng.
Tình huống tranh cãi bóng đã ra ngoài hay chưa tại World Cup 2022 - Ảnh: Sky Sports
Tại World Cup 2026, các trọng tài sẽ có hình ảnh mô phỏng chính xác vị trí của quả bóng, tương tự như công nghệ goal-line. Điều này giúp hạn chế tối đa những tranh cãi liên quan đến các tình huống sát đường biên.
Không chỉ vậy, cảm biến trong bóng còn ghi nhận dữ liệu chuyển động tới 500 lần mỗi giây, cho phép xác định chính xác cầu thủ chạm bóng cuối cùng. Điều này sẽ hỗ trợ các quyết định về phạt góc hoặc phát bóng lên, vốn thường gây tranh cãi trong các trận đấu căng thẳng.
Công nghệ việt vị bán tự động được nâng cấp
Sau lần đầu tiên được sử dụng tại World Cup 2022, hệ thống việt vị bán tự động tiếp tục được FIFA cải tiến.
Trước đây, hệ thống chỉ tự động cảnh báo khi cầu thủ đứng dưới hàng thủ đối phương hơn 50 cm. Ở phiên bản mới, giới hạn này được giảm xuống chỉ còn 10 cm, giúp phát hiện những tình huống việt vị rất sát.
Công nghệ việt vị bán tự động sẽ được nâng cấp đáng kể - Ảnh: ESPN
Điểm khác biệt quan trọng là trợ lý trọng tài sẽ nhận tín hiệu âm thanh trực tiếp qua tai nghe thay vì phải chờ VAR thông báo như trước. Nhờ đó, các quyết định có thể được đưa ra nhanh hơn đáng kể.
Điều này cũng giúp giảm những tình huống tấn công kéo dài dù phần lớn cầu thủ đều biết đã có lỗi việt vị. FIFA tin rằng sự thay đổi này sẽ hạn chế nguy cơ chấn thương không cần thiết do các pha bóng đáng lẽ phải dừng lại sớm hơn.
Hình ảnh 3D hỗ trợ xác định tầm nhìn thủ môn
Một vấn đề thường khiến VAR mất nhiều thời gian là các tình huống việt vị liên quan đến việc cầu thủ có che khuất tầm nhìn thủ môn hay không.
Để giải quyết điều đó, FIFA sẽ triển khai hệ thống tái hiện hình ảnh 3D chi tiết. Mỗi sân đấu sẽ được lắp đặt 16 camera theo dõi, tăng từ 12 camera như tại Qatar 2022. Hệ thống này thu thập khoảng 150 triệu điểm dữ liệu trong mỗi trận đấu.
FIFA sẽ triển khai hệ thống tái hiện hình ảnh 3D hỗ trợ xác định tầm nhìn thủ môn - Ảnh: proreferees
Đặc biệt, toàn bộ 1.249 cầu thủ tham dự World Cup sẽ được quét cơ thể để tạo ra mô hình AI riêng. Những hình ảnh 3D này sẽ giúp VAR xác định chính xác liệu thủ môn có bị che khuất tầm nhìn trong các tình huống ghi bàn hay không.
Người xem truyền hình cũng sẽ được theo dõi góc nhìn mô phỏng từ vị trí thủ môn, qua đó hiểu rõ hơn cơ sở của các quyết định trọng tài.
Camera gắn trên người trọng tài tiếp tục được cải tiến
Camera gắn trên người trọng tài tiếp tục được cải tiến
Camera gắn trên người trọng tài từng tạo ra nhiều hình ảnh thú vị tại các giải đấu gần đây, nhưng chất lượng video thường bị ảnh hưởng bởi chuyển động liên tục.
FIFA và đối tác công nghệ Lenovo đã nâng cấp hệ thống này bằng công nghệ chống rung mới. Nhờ đó, hình ảnh thu được sẽ ổn định hơn và có giá trị sử dụng cao hơn cho các đài truyền hình, ban huấn luyện cũng như đội ngũ y tế khi đánh giá các tình huống va chạm.
Trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phân tích chiến thuật
Trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phân tích chiến thuật sẽ được áp dụng tại World Cup 2026 - Ảnh: deepmind
Một điểm mới khác là nền tảng Football AI Pro. Thay vì cung cấp những báo cáo dài hàng chục trang sau mỗi trận đấu như trước đây, FIFA sẽ cho phép các đội tuyển truy cập dữ liệu thông qua AI.
Các chuyên gia phân tích chỉ cần nhập yêu cầu để nhận được video, đồ họa hoặc thống kê mong muốn. Ví dụ, một đội tuyển có thể yêu cầu hệ thống hiển thị toàn bộ 10 quả phạt góc gần nhất của đối thủ.
FIFA cho biết công nghệ này sẽ giúp các đội bóng nhỏ có điều kiện tiếp cận dữ liệu và phân tích chuyên sâu tương đương với các cường quốc bóng đá. Tuy nhiên, để đảm bảo công bằng, hệ thống sẽ không được sử dụng trong thời gian trận đấu đang diễn ra.
Với hàng loạt đổi mới kể trên, World Cup 2026 hứa hẹn trở thành giải đấu hiện đại nhất lịch sử. Công nghệ sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc hỗ trợ trọng tài, giảm tranh cãi và nâng cao chất lượng chuyên môn, đưa bóng đá bước sang một chương mới của kỷ nguyên số.
